آرى درخت شهوت انسان همچنين است وقتى بلند شد و شاخه‌هايش زياد گشت ، افكار ، مثل گنجشكها به سوى آن كشيده مىشوند و مثل مگسها كه به طرف كثافات مىروند به طرف آن مىآيند و دفع آنها مشكلات زيادى دارد ، اين كه عرب به مگس « ذباب » مىگويد زيرا هر چه آن را ذُبّ يعنى دفع مىكند آبَ يعنى باز مىگردد و مجموعه اين دو « ذباب » مىشود ، اين شهوات بر اصلى واحد كه حبّ دنيا است استوار است ، حبّ دنيائى كه رأس هر خطيئه و اساس هر نقصان و منبع هر فسادى است و خدا ما را از اين امورى كه موجب غفلت و عدم خشوع و حضور قلب است ، مصون دارد . دوم از عوامل پراكندگى حواس ، عامل درونى است و برگشت آن به همان مسائلى است كه جاذبه به خدا را زياد و حقارت دنيا و غيره را بيشتر مىكند ، كسى كه جاذبه‌هاى دنيوى اعم از ثروت و مال و جاه و مقام و غيره او را به خود جلب كرد ، قهراً به طرف خدا جلب نشده و كسى كه به آنها خشنود شد ، به خدا و مناجات با وى خشنود نمىشود . جمع كردن حواس و حضور قلب و خشوع بسيار مشكل ولى لازم است ، بزرگانى تصميم گرفتند دو ركعت نماز بخوانند كه از غير خدا غافل و تنها به خدا مشغول و متوجه باشند ، ولى عاجز ماندند ، چه رسد به ما و اى كاش جزئى يا ثلثى از نماز ما از وسواس و شيطنت و غفلت خالى بود ، تا جزو كسانى مىشديم كه عمل صالح و غيرصالح را مخلوط كردند . و بدان كه پرداختن به دنيا و پرداختن به آخرت در يك قلب جاى نمىگيرد ، و مثل آبى است كه در قدحى پر از سركه ريزند ، هر قدر آب ريخته شود ، به همان مقدار از سركه كم مىشود و سر مىرود ( نه سركه به صورت سركه باقى مىماند و نه آب به صورت آب خالص ) و سعى كن اين چند دقيقه نماز را با مشكلات وداع گوئى . هر چه بيشتر در اين دنيا مشغول شويم ، و امورات زندگى را گسترده كنيم فكر